Dag van de Podotherapeut: waarom ik na 25 jaar nog steeds graag podotherapeut ben

Door Simone Arendse-Bosch, podotherapeut bij Aandacht voor Lopen

Op 8 oktober is het de Dag van de Podotherapeut. Een mooi moment om eens stil te staan bij mijn vak. Inmiddels werk ik zo’n 25 jaar als podotherapeut en ondanks alle veranderingen doe ik dat nog steeds graag.

Het vak is in die jaren veranderd, de zorg is veranderd en ikzelf natuurlijk ook. Wat ik misschien wel steeds meer ben gaan waarderen, is hoeveel verschillende kanten mijn werk inmiddels heeft.

De ene dag zit ik in de behandelkamer en probeer ik samen met iemand te ontdekken waar een klacht vandaan komt. Op een ander moment ben ik bezig met ontwikkelingen binnen onze praktijk, overleg ik met andere zorgverleners of denk ik mee over hoe we de zorg in onze regio beter met elkaar kunnen verbinden.

Juist die afwisseling vind ik leuk.

Mijn vakkennis gebruik ik daardoor niet alleen voor de persoon die tegenover me zit, maar ook steeds vaker achter de schermen. En eigenlijk komt daar steeds dezelfde nieuwsgierigheid terug: wat speelt hier, hoe hangen dingen met elkaar samen en waar kunnen we iets verbeteren?

Ik trek graag lijntjes tussen losse puntjes. Blijkbaar doe ik dat niet alleen bij het onderzoeken van een bewegingsklacht, maar ook daarbuiten.

Het begon ooit met een likdoorn

Mijn interesse in podotherapie ontstond tijdens de opleiding tot pedicure. Iemand kwam bij mij met een pijnlijke likdoorn. Ik behandelde die en diegene liep daarna een stuk prettiger de deur uit.

Mooi toch? Je doet iets en iemand heeft direct minder pijn.

Maar bij mij kwam al snel de volgende vraag: waarom zat die likdoorn daar eigenlijk? Want je kunt een likdoorn weghalen, maar als de druk op die plek hetzelfde blijft, is de kans groot dat hij weer terugkomt. Dus waar kwam die druk vandaan? En kon je daar misschien iets aan veranderen?
Mijn docent merkte die nieuwsgierigheid blijkbaar ook op en adviseerden me om eens bij Fontys in Eindhoven te gaan kijken bij de opleiding Podotherapie.

Dat bleek een goede tip. Want juist dat zoeken naar het verhaal achter een klacht paste bij mij. Niet alleen kijken naar wat er pijn doet, maar vooral proberen te begrijpen waarom.

En als ik er nu op terugkijk, is dat eigenlijk nog steeds de rode draad in mijn werk.

Een eigen praktijk met een eigen visie op zorg

Na mijn opleiding heb ik bij mijn toenmalige werkgever ontzettend veel geleerd. Maar ik ontdekte daar ook hoe ik zelf graag wilde werken:

Ik wilde tijd hebben voor mensen.

Tijd om te luisteren. Om door te vragen. Om niet alleen naar een voet te kijken, maar ook naar de persoon die eraan vastzit.

Dat klinkt misschien logisch, maar in de zorg staat tijd behoorlijk onder druk. Toch geloof ik dat juist een goed gesprek soms informatie oplevert die je tijdens een lichamelijk onderzoek niet kunt vinden.

Hoe ziet je dag eruit? Wat vraagt je werk van je lichaam? Sport je? Wandel je graag? Wat lukt niet meer? En misschien nog belangrijker: wat zou je graag weer wél willen kunnen?

Of, zoals ik het zelf graag zeg: wat beweegt iemand om te bewegen?

Vanuit die gedachte ben ik mijn eigen praktijk begonnen in Brummen. Maar daar bleef het niet bij.
In de jaren daarna ben ik ook gaan werken in Zelhem en vanuit daar in Hengelo Gelderland. Later kwamen daar Eerbeek en Apeldoorn bij.

Wat ik daar zelf bijzonder aan vind, is dat die uitbreiding niet simpelweg ontstond omdat ik op zoek was naar steeds meer locaties. Op verschillende plekken ben ik juist gevraagd door andere zorgverleners die zich herkenden in onze manier van werken.

Dat vind ik nog steeds een mooi compliment.

Blijkbaar spreekt onze visie niet alleen patiënten aan, maar ook andere professionals in de zorg: goed luisteren, breed onderzoeken, verder kijken dan alleen de plek waar het pijn doet en samenwerken wanneer dat nodig is.

De locaties kunnen verschillen, maar de manier waarop we willen werken blijft hetzelfde.

Een klacht staat niet altijd op zichzelf

Mijn manier van onderzoeken is in die 25 jaar natuurlijk ook veranderd.

Ik kijk naar voeten, staan, lopen, schoenen, gewrichten, spieren en de manier waarop iemand beweegt. Maar ik probeer vooral te ontdekken hoe verschillende factoren met elkaar samenhangen. Want stel dat iemand al maanden pijn heeft. Daardoor minder gaat wandelen, slechter slaapt en zich zorgen begint te maken. Dan kan dat ook invloed hebben op hoe iemand beweegt en hoeveel spanning iemand vasthoudt.

Andersom kan een beperking in een gewricht ervoor zorgen dat het lichaam ergens anders gaat compenseren. Daarom probeer ik verbanden te zien.

Tijdens het onderzoek kijk ik bijvoorbeeld of gewrichten voldoende kunnen bewegen en of er beperkingen zijn. Als dat passend is, kunnen we mobilisatietechnieken gebruiken om aan die beweeglijkheid te werken. Daarna kijken we opnieuw: wat verandert er?

Dat puzzelen vind ik nog steeds een van de leuke kanten van mijn vak.

Onderzoeken, iets proberen, opnieuw kijken en soms ontdekken dat

de oplossing ergens anders zit dan je in eerste instantie verwachtte.

De mens achter de klacht

In de loop der jaren ben ik dus ook meer aandacht gaan besteden aan wat er buiten de behandelkamer meespeelt.
Hoe ziet iemands dagelijks leven eruit? Zijn er spanningen? Wat vraagt het werk? Is er nog voldoende beweging en ontspanning? En wat is voor iemand eigenlijk belangrijk om weer te kunnen?

Niet omdat ik als podotherapeut ieder probleem moet oplossen. Zeker niet. Maar de persoon die bij ons binnenkomt, laat de rest van zijn leven natuurlijk niet bij de voordeur achter.

In bekende (oud Hollandse) uitdrukkingen zie je hoe taal lichaam en gevoel met elkaar verbindt. We hebben het over “je hakken in het zand zetten”, “ergens onder gebukt gaan” of “stevig in je schoenen staan”.

Voor mij betekent breed kijken vooral dat ik nieuwsgierig wil blijven naar de mens die tegenover me zit.

Gelukkig doe ik het niet alleen

Die manier van werken zie ik ook terug in ons team.

Minke kwam ooit bij ons binnen als stagiaire en koos later bewust voor onze kleine praktijk, juist vanwege de tijd en aandacht voor patiënten. Inge kwam bij ons werken en ook zij voelde zich aangesproken door onze bredere manier van kijken.

En dan hebben we natuurlijk Wendy, die de administratie en het secretariaat verzorgt. Wendy is bovendien mijn zus. Twee zussen in één praktijk dus. Daar moeten Minke en Inge ook maar mee uit de voeten kunnen. 😉

Wat ik belangrijk vind, is dat niet alleen onze patiënten zich gehoord voelen, maar mijn collega’s ook. Natuurlijk ben ik praktijkhouder. Dat betekent dat ik soms beslissingen moet nemen en knopen moet doorhakken. Maar binnen ons team wil ik dat iedereen zijn eigen kennis, ideeën en mening kan inbrengen.

Ieders stem telt!

Dat werd voor mij extra duidelijk toen Ruben, onze ‘media dude’, ons onlangs afzonderlijk interviewde.
Ik ben bewust als laatste gegaan. Ik wilde vooraf niet weten wat mijn collega’s hadden verteld en al helemaal niet dat mijn verhaal hun antwoorden zou beïnvloeden.
Juist daarom vond ik het mooi om achteraf te horen hoeveel overeenkomsten er in onze verhalen zaten. Je hoeft niet precies hetzelfde te zijn om wel vanuit dezelfde gedachte te werken.

Mijn vak stopt niet bij de deur van de behandelkamer

Wat in de loop van de jaren misschien wel het meest veranderd is, is de manier waarop ik mijn vakkennis inzet.

Natuurlijk werk ik nog steeds als podotherapeut in de behandelkamer. Daar ontmoet ik de mensen voor wie we het uiteindelijk allemaal doen. Maar daarnaast vind ik het ook leuk om bezig te zijn met de ontwikkeling van de zorg rondom die patiënt.

Zo zet ik mij als bestuurslid van PAZeo (Paramedici Apeldoorn-Zutphen en omstreken), in voor de positie en samenwerking van paramedische zorgverleners in onze regio. Ook ben ik actief betrokken bij Inwonerscollectief Brummen Gezond, waar verschillende partijen samen nadenken over gezondheid en zorg in onze omgeving.

Dat zijn misschien heel andere werkzaamheden dan een voetonderzoek uitvoeren, maar voor mij hebben ze veel met elkaar te maken. Ook daar probeer ik te ontdekken waar verbindingen liggen. Wie heeft welke kennis? Waar lopen mensen vast? Weten zorgverleners elkaar eigenlijk wel goed genoeg te vinden? En hoe voorkomen we dat iemand van het kastje naar de muur wordt gestuurd?

Mijn podotherapeutische achtergrond helpt daarbij. Door jarenlang met patiënten te werken zie je niet alleen wat er in een behandelkamer gebeurt, maar ook waar mensen in het zorgsysteem tegenaan kunnen lopen. En daar komt mijn behoefte om puntjes met elkaar te verbinden opnieuw goed van pas.

Samen de juiste zorg vinden

Want goede zorg betekent voor mij niet dat wij als podotherapeut alles zelf moeten willen oplossen.

Soms kan een fysiotherapeut, ergotherapeut, huisarts of andere zorgverlener iemand beter helpen. En soms hebben we elkaar juist nodig. Dan helpt het enorm wanneer we elkaar kennen en weten wat iemand kan betekenen. Wie doet wat? Waar ligt iemands expertise? Wanneer kunnen we samenwerken? En waar is een patiënt uiteindelijk het beste geholpen?

Dat verbinden gebeurt dus op verschillende niveaus. In de behandelkamer rondom één patiënt, tussen zorgverleners onderling en steeds vaker ook binnen regionale samenwerkingsverbanden.

Eigenlijk draait het steeds om hetzelfde: proberen de juiste lijntjes te leggen.

Podotherapie is in 25 jaar behoorlijk veranderd

Als ik terugkijk, is er veel veranderd in ons vak.

De voetzorg rondom diabetes heeft zich bijvoorbeeld ontwikkeld naar bredere medische voetzorg. We werken steeds meer samen met andere disciplines en de mogelijkheden binnen onderzoek en behandeling veranderen. Maar ook administratief en organisatorisch wordt er steeds meer van zorgverleners gevraagd.

Niet bij iedere ontwikkeling denk ik automatisch: hoera, wat fijn dat dit erbij is gekomen.

Sommige veranderingen vind ik goed, bij andere heb ik mijn vraagtekens. En dat lijkt me eigenlijk ook gezond. Een vak ontwikkelt zich niet doordat iedereen alles klakkeloos overneemt, maar ook doordat we kritisch blijven nadenken over wat werkelijk bijdraagt aan goede zorg.

De kern van podotherapie is voor mij ondertussen verrassend herkenbaar gebleven:
Iemand komt binnen met een probleem. Wij proberen te begrijpen waar dat probleem vandaan komt en wat nodig is om iemand verder te helpen. Alleen is mijn gereedschapskist groter geworden. En inmiddels gebruik ik die gereedschapskist dus niet alleen in de behandelkamer.

Podotherapie mag ook best een beetje leuk zijn

Via onze sociale media proberen we ondertussen kennis te delen over voeten, bewegen en podotherapie. Want laten we eerlijk zijn: podotherapie is misschien niet het meest sexy beroep dat er bestaat.

Gelukkig hebben we Ruben (de Media Dude) om daar iets aan te doen.

Met filmpjes, uitleg, oefeningen en af en toe wat humor proberen we te laten zien wat ons vak inhoudt. En als iemand dankzij een filmpje met een paar eenvoudige voetoefeningen zelf verder kan, vind ik dat alleen maar mooi.

Als iemand met onze informatie zelf verder kan, hoeft diegene daarvoor niet bij ons op consult te komen.
En twijfel je wél of je met een klacht iets moet? Dan hebben we juist daarom ons gratis inloopconsult: In tien minuten bespreken we kort je vraag en kijken we of de podotherapeut de juiste persoon is om je verder te helpen. Zo hoef je niet direct een volledig onderzoek te boeken om daarachter te komen.

Dat is de reden dat ik na 25 jaar nog steeds graag podotherapeut ben.

Na zo’n 25 jaar ziet mijn werk er dus anders uit dan toen ik begon. En eigenlijk is dat juist wat het voor mij leuk houdt.

De ene keer zit ik tegenover iemand en probeer ik een ingewikkelde bewegingsklacht te ontrafelen. Een andere keer denk ik met mijn team na over de toekomst van onze praktijk, overleg ik met andere zorgverleners of zet ik mijn kennis in voor een regionaal project. Het ene sluit het andere niet uit. Juist die afwisseling past bij mij. En uiteindelijk komt het steeds terug bij dezelfde nieuwsgierigheid die ooit begon bij die eerste likdoorn:

Wat is de reden dat dit gebeurt, hoe hangt het met elkaar samen en kunnen we iets doen waardoor het beter wordt?

Of dat nu gaat over een voet, een patiënt, onze praktijk of de samenwerking binnen de zorg. Er zijn nog genoeg puntjes om met elkaar te verbinden.

Heb je een vraag over je voeten of klachten bij het staan of bewegen? Neem gerust contact met ons op. We werken vanuit verschillende locaties en kijken graag samen wat voor jou een passende volgende stap is.

Twijfel je of je bij de podotherapeut aan het juiste adres bent? Dan kun je ook gebruikmaken van ons gratis inloopconsult.

Wil je niet alleen het verhaal lezen, maar ook de sfeer, de nuance en de verhalen eromheen meekrijgen? Bekijk dan het volledige interview op YouTube.

En ben je zelf patiënt, collega of zorgverlener? Dan ben ik benieuwd: Wat vind jij belangrijk in goede zorg? Laat het gerust achter in de reacties.